Logo
Logo

Tι Προκαλεί ο HPV

Overview

Share

Tι προκαλεί

Στελέχη του ιού μπορούν να προσβάλουν εξωτερικές και εσωτερικές επιφάνειες του οργανισμού (επιθήλια βλεννογόνων και δέρματος), όπως για παράδειγμα την πρωκτογεννητική περιοχή και τον στοματοφάρυγγα, μεταδιδόμενα κυρίως μέσω της σεξουαλικής επαφής. Η μόλυνση από τον ιό, στις περισσότερες περιπτώσεις, μπορεί να μην προκαλέσει καμία αλλοίωση ή βλάβη. Υπολογίζεται ότι 9 στις 10 περιπτώσεις, ο ιός HPV εξουδετερώνεται από τον οργανισμό εντός το πολύ 2 ετών, χωρίς να προκαλέσει βλάβες. Όμως, στις υπόλοιπες περιπτώσεις, η επίμονη λοίμωξη από στελέχη του HPV μπορεί να οδηγήσει σε διάφορους τύπους καρκίνου, με πιο συχνό το καρκίνο του τραχήλου της μήτρας ή σε γεννητικά κονδυλώματα. Το τί θα προκαλέσει και πώς θα εξελιχθεί εξαρτάται από τον τύπο του ιού, καθώς και από την ικανότητα αντίδρασης του ανοσοποιητικού συστήματος του ατόμου που έχει μολυνθεί1,2,16.

Καρκίνος του τραχήλου της μήτρας

Ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας αποτελεί τον συχνότερο καρκίνο που προκαλεί ο ιός HPV. Είναι ένας αργά εξελισσόμενος καρκίνος, καθώς για να εκδηλωθεί, θα πρέπει η HPV λοίμωξη να επιμείνει για αρκετά χρόνια1,2. Ο ετήσιος αριθμός νέων περιστατικών που υπολογίστηκαν από τον ΠΟΥ σε παγκόσμια κλίμακα το 2012 (GLOBOCAN, 2012) ήταν 527.624, ενώ με βάση τις ίδιες πηγές, η ετήσια επίπτωση στη χώρα μας ήταν 421 νέα περιστατικά / έτος26-28. Τα στοιχεία του ΠΟΥ (GLOBOCAN, 2012) για την Ελλάδα και την Ευρώπη έδειξαν ότι ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας αποτελούσε τον 2ο πιο συχνό καρκίνο σε γυναίκες ηλικίας 15-44 ετών 3,30

Υπάρχουν συγκεκριμένα στελέχη του ιού που χαρακτηρίζονται ως «υψηλού κινδύνου» και θεωρούνται υπεύθυνα για την εκδήλωση προκαρκινικών και καρκινικών αλλοιώσεων. Είναι σημαντικό να προλάβουμε έγκαιρα ή να αποκλείσουμε με προληπτική εξέταση τον καρκίνο που μπορεί να προκαλέσει ο ιός. Το τεστ ΠΑΠ που αναπτύχθηκε από τον Δρ. Γεώργιο Παπανικολάου, είναι η πλέον συνηθισμένη εξέταση με την οποία η γυναίκα μπορεί να ελέγξει αν υπάρχει κάποια βλάβη ή προκαρκινική αλλοίωση στον τράχηλο της μήτρας. Παρά τους όποιους περιορισμούς υπάρχουν στην ακρίβεια των αποτελεσμάτων, κυρίως λόγω του ανθρώπινου παράγοντα, θεωρείται από τις πλέον αξιόπιστες μεθόδους ελέγχου και πρέπει να επαναλαμβάνεται ανά τακτά χρονικά διαστήματα σύμφωνα με τις οδηγίες των ειδικών (βλ. επίσης ενότητα «Πρόληψη -Μύθοι και Αλήθειες»). Εάν τα αποτελέσματα του τεστ παρουσιάζουν κυτταρικές αλλαγές, αυτές συνήθως οφείλονται στον HPV. Προσδιορισμός των τύπων HPV που βρίσκονται στο τράχηλο της μήτρας μπορεί να γίνει μέσω ανίχνευσης γενετικού υλικού (HPV DNA Test)   1,2,7,8,22,23.

Ανάλογα με το βαθμό της αλλοίωσης μπορεί να ακολουθήσει κολποσκόπηση και βιοψία, ώστε να αποφασιστεί από τον ιατρό αν απαιτείται θεραπεία ή όχι24,25. Για τις προκαρκινικές αλλοιώσεις υπάρχουν διάφορες θεραπευτικές μέθοδοι, όπως κρυοθεραπεία, εξάχνωση με ακτίνες laser, ηλεκτροδιαθερμική αγκύλη και κωνοειδής εκτομή, οι πιθανές επιπλοκές των οποίων λαμβάνονται αντίστοιχα υπόψη κατά την επιλογή θεραπείας. Για περιστατικά καρκίνου, η θεραπεία μπορεί να περιλαμβάνει χειρουργική εξαίρεση, ακτινοθεραπεία ή/και χημειοθεραπεία ανάλογα με την έκταση της νόσου24,25.

Κονδυλώματα

Ορισμένα στελέχη του ιού HPV προκαλούν τα γνωστά κονδυλώματα, τα οποία είναι καλοήθεις αλλοιώσεις και αποτελούν ένα από τα συχνότερα σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα12,20. Οι πιο συχνές θέσεις εντόπισης των κονδυλωμάτων στη γυναίκα είναι η είσοδος του κόλπου, τα μικρά και μεγάλα χείλη του αιδοίου, το περίνεο και η περιοχή γύρω από το πρωκτό. Στον άνδρα συχνότερες θέσεις εντόπισης είναι το σώμα του πέους, το όσχεο, η ακροποσθία και η περιπρωκτική περιοχή21. Τα γεννητικά κονδυλώματα αντιμετωπίζονται είτε με συντηρητική θεραπεία (τοπική εφαρμογή φαρμάκων) ή με επεμβατικές μεθόδους (ηλεκτροκαυτηριασμό ή laser εξάχνωση). Ο σχεδιασμός της θεραπείας καθορίζεται από την έκταση της νόσου, καθώς και από τα σημεία εντόπισής της. Τα γεννητικά κονδυλώματα υποτροπιάζουν πολύ συχνά, παρά τη θεραπεία τους25.

Άλλοι τύποι καρκίνου

Οι λοιμώξεις από τον ιό HPV, εκτός από καρκίνο του τραχήλου της μήτρας, μπορούν να προκαλέσουν και άλλους τύπους καρκίνου, όπως είναι ο καρκίνος του αιδοίου, του κόλπου, του πρωκτού, του πέους αλλά και καρκίνο της στοματικής κοιλότητας, του στοματοφάρυγγα και του λάρυγγα1,2,8. Εγκεκριμένες προληπτικές εξετάσεις για τους υπολοίπους τύπους καρκίνου, είτε δεν υπάρχουν, είτε δεν υπάρχει οδηγία για συστηματικό έλεγχο22.

 

Πηγές:

  1. Centers of Disease Control and Prevention. Human Papillomavirus (HPV). https://www.cdc.gov/hpv/parents/questions-answers.html.  Accessed 23/5/17
  2. Centers of Disease Control and Prevention. Human Papillomavirus (HPV).Genital HPV Infection – Fact Sheet. https://www.cdc.gov/std/hpv/stdfact-hpv.htm   Accessed 20/7/17
  3. International Agency on Research in Cancer. GLOBOGAN 2012. Estimated Cancer Incidence, Mortality and Prevalence Greece in 2012. http://globocan.iarc.fr/old/age-specific_table_r.asp?population=71258&selection=63990&selection=77300&title=+Greece&sex=2&type=0&stat=0&window=1&sort=1&submit=%C2%A0Execute , accessed 18/9/17
  4. Ferlay J, Soerjomataram I, Ervik M, Dikshit R, Eser S, Mathers C, et al. GLOBOCAN 2012 v1.0, Cancer Incidence and Mortality Worldwide: IARC CancerBase No. 11 [Internet].Lyon, France: International Agency for Research on Cancer; 2013. Available from: http://globocan.iarc.fr , Accessed 13/7/17
  5. Franasiak JM, Scott RT. Demographics of Cancer in the Reproductive Age Female., Cancer and Fertility pp 11-19, First online 05 May 2016
  6. ΚΕΕΛΠΝΟ. Επιδημιολογία και πρόληψη HPV λοιμώξεων http://www2.keelpno.gr/blog/?p=5691 Accessed 13/7/17
  7. https://www.cdc.gov/cancer/cervical/basic_info/test-results.htm Accessed 21/7/17
  8. http://www.hpvsociety.gr/index.php/forthepublic/brochures, Accessed 20/7/17
  9. Centers of Disease Control and Prevention. What is HPV? https://www.cdc.gov/hpv/parents/whatishpv.html Accessed 24/5/2017
  10. Mayo Clinic. Genital Warts symptoms and causes http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/genital-warts/symptoms-causes/dxc-20265518 , last accessed on 02 Aug 2017
  11. Mayo Clinic. Genital Warts. Diagnosis http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/genital-warts/diagnosis-treatment/diagnosis/dxc-20265528, last accessed on 02 Aug 2017
  12. Trottier H, Franco EL. The epidemiology of genital human papillomavirus infection. Vaccine. 2006;24 Suppl 1:S1-15
  13. Report to Congress, January 2004 https://www.cdc.gov/std/hpv/2004hpv-report.pdf, last accessed on 02 Aug 2017
  14. Human papillomavirus (HPV) and cervical cancer, http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs380/en/, last accessed on 02 Aug 2017
  15. Mayo Clinic. Genital Warts. Treatment. http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/genital-warts/diagnosis-treatment/treatment/txc-20265529, last accessed on 02 Aug 2017
  16. Pinkbook for HPV _ https://www.cdc.gov/vaccines/pubs/pinkbook/hpv.html, last accessed on 05 Sep 2017
  17. Leval A et al. Quadrivalent Human Papillomavirus Vaccine Effectiveness: A Swedish National Cohort Study _ J Natl Cancer Inst. 2013;105:469–474
  18. Herweijer E et al. Association of Varying Number of Doses of Quadrivalent Human Papillomavirus Vaccine With Incidence of Condyloma 2014;311(6):597–603.
  19. Chow E, et al. Ongoing decline in genital warts among young heterosexuals 7 years after the Australian human papillomavirus (HPV) vaccination programme _ Sex Transm Infect 2015
  20. Genital warts – Overview – Mayo Clinic _ http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/genital-warts/home/ovc-20265468, last accessed on 06 Sep 2017
  21. CDC _ Anogenital Warts _ https://www.cdc.gov/std/tg2015/warts.htm, last accessed on 06 Sep 2017
  22. CDC _ HPV _ Screening _ https://www.cdc.gov/hpv/parents/screening.html last accessed on 06 Sep 2017 _
  23. American Cancer Society _ The Pap (Papanicolaou) Test _ https://www.cancer.org/cancer/cervical-cancer/prevention-and-early-detection/pap-test.html _ last accessed on 06 Sep 2017
  24. HPV Society _ Παρακολούθηση και αντιμετώπιση ενός παθολογικού τεστ Παπανικολάου http://www.hpvsociety.gr/index.php/test/199-faqhpv _ last accessed on 13 Sep 2017
  25. ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ, ΑΡΕΤΑΙΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ, Β΄ Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική, http://www.aretaieio-obgyn.com/el/hpv.html?showall=1, accessedon 08 Sep 2017
  26. GLOBOCAN 2012 _ Greece _ Fact Sheets by Population _ http://globocan.iarc.fr/Pages/fact_sheets_population.aspx _ last accessed on 14 Sep 2017
  27. GLOBOCAN 2012 _ World _ Fact Sheets by Population _ http://globocan.iarc.fr/Pages/fact_sheets_population.aspx _ last accessed on 14 Sep 2017
  28. Ferlay et al. _ Cancer incidence and mortality worldwide: sources, methods and major patterns in GLOBOCAN 2012. _ Int J Cancer.2015
  29. Kari P Braaten et al. _ Human Papillomavirus (HPV), HPV-Related Disease, and the HPV Vaccine _ Rev Obstet Gynecol. 2008 Winter; 1(1): 2–10.
  30. International Agency on Research in Cancer. GLOBOGAN 2012. Estimated Cancer Incidence, Mortality and Prevalence Europe in 2012. http://globocan.iarc.fr/old/age-specific_table_r.asp?selection=63990&title=European+Union+%28EU-28%29&sex=2&type=0&stat=0&window=1&sort=1&submit=%C2%A0Execute , accessed 18/9/17
121
King Street

Melbourne, Victoria
3000, Australia