Logo
Logo

Tι Είναι ο HPV και Πως Μεταδίδεται;

Overview

Share

Τι είναι

Ο ιός των ανθρωπίνων θηλωμάτων (Human Papilloma Virus, HPV) είναι ένας ιός (DNA ιός), που έχει την ιδιότητα να πολλαπλασιάζεται στις επιφάνειες του ανθρωπίνου σώματος και ενίοτε να προκαλεί ποικίλες βλάβες29. Μέχρι σήμερα, έχουν περιγραφεί πάνω από 150 διαφορετικά στελέχη του ιού ΗΡV9. Οι περισσότεροι τύποι μπορούν να προσβάλουν το δερματικό επιθήλιο (δέρμα) και να προκαλέσουν τα κοινά δερματικά κονδυλώματα (μυρμηγκιές), ενώ περίπου 40 από αυτούς έχουν τη δυνατότητα να προσβάλουν και το επιθήλιο των βλεννογόνων (εσωτερικές επιφάνειες). Από τους 40 αυτούς τύπους, κάποιοι είναι δυνητικά ογκογόνοι και κάποιοι άλλοι μπορούν να προκαλέσουν καλοήθη νοσήματα, όπως τα γεννητικά κονδυλώματα9,16. Προκειμένου τα στελέχη του ιού να εκδηλώσουν την παθογόνο δράση τους, θα πρέπει να υπάρξει επίμονη λοίμωξη, αφού στις περισσότερες των περιπτώσεων ο ιός καταπολεμάται αποτελεσματικά από τον ίδιο τον οργανισμό16.

Πώς μεταδίδεται

Ο ιός HPV μεταδίδεται με την άμεση επαφή. Κυριότερος, αλλά όχι αποκλειστικός τρόπος μετάδοσης στελεχών που έχουν τη δυνατότητα να προσβάλουν βλεννογόνους, είναι η σεξουαλική επαφή. Μπορεί να μεταδοθεί από άντρα σε γυναίκα, από άντρα σε άντρα και από γυναίκα σε γυναίκα1,2,16. H επαφή και μόνο των εξωτερικών γεννητικών οργάνων είναι αρκετή για τη μετάδοσή του. Επίσης, μπορεί να μεταδοθεί ακόμη και με τη χρήση προφυλακτικού (το οποίο μειώνει αλλά δεν εξαλείφει την πιθανότητα μετάδοσης), καθώς η μόλυνση μπορεί να προκληθεί και μέσω της απλής επαφής με το δέρμα2. Η μετάδοση του ιού μέσω στοματικής σεξουαλικής επαφής είναι επίσης δυνατή. Σε λίγες περιπτώσεις έχει αναφερθεί μετάδοση του ιού κατά τον τοκετό από την έγκυο στο νεογνό. Σε αυτές τις περιπτώσεις το νεογνό κινδυνεύει από μία σπάνια σοβαρή παθολογική κατάσταση που ονομάζεται “Υποτροπιάζουσα Αναπνευστική Θηλωμάτωση”, κατάσταση παρόμοια με τα γεννητικά κονδυλώματα στο εσωτερικό του λαιμού1.

Δεν έχουν καταγραφεί μέχρι στιγμής περιστατικά μετάδοσης του ιού από επιφάνειες του περιβάλλοντος. Αντικείμενα που έρχονται σε άμεση επαφή με τα γεννητικά όργανα πιθανώς να αποτελούν μέσο μετάδοσης1. Ο ιός μπορεί να μεταφερθεί από έναν άνθρωπο σε άλλο, ακόμα και αν δεν έχουν εκδηλωθεί συμπτώματα μέχρι εκείνη τη στιγμή. Τα συμπτώματα μπορούν να εκδηλωθούν μέχρι και έτη μετά την μόλυνση, καθιστώντας δύσκολο να γνωρίζει κανείς πότε ακριβώς μολύνθηκε. Ο ιός είναι τόσο κοινός, που θεωρείται ότι σχεδόν όλοι οι άνδρες και οι γυναίκες θα έρθουν σε επαφή με τουλάχιστον ένα τύπο του σε κάποια στιγμή της ζωής τους1.

Επιδημιολογία

Λίγο πριν τη κυκλοφορία των εμβολίων κατά του HPV (2006), είχε εκτιμηθεί στις ΗΠΑ ότι το 80% των σεξουαλικά ενεργών γυναικών θα έχουν εκτεθεί σε στελέχη του μέχρι την ηλικία των 50 ετών, ενώ την ίδια περίοδο υπολογίστηκε ότι 9,2 εκατομμύρια έφηβοι και νεαροί ενήλικες ηλικίας 15-24 ετών είχαν ήδη μολυνθεί13. Ο ιός HPV εξακολουθεί να αποτελεί σήμερα το συχνότερο σεξουαλικά μεταδιδόμενο λοιμογόνο παράγοντα. Στις περισσότερες περιπτώσεις, ο οργανισμός μπορεί να αντιμετωπίζει και να εξαλείφει από μόνος του μια λοίμωξη από το συγκεκριμένο ιό. Επίμονες όμως λοιμώξεις μπορεί να οδηγήσουν, είτε στην εμφάνιση προκαρκινικών αλλοιώσεων και διαφόρων τύπων καρκίνου, με συχνότερη μορφή τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας, είτε στην εμφάνιση γεννητικών κονδυλώματων2,14. Σύμφωνα με τις περιγραφές των ειδικών της Mayo Clinic, τα γεννητικά κονδυλώματα (κονδυλώματα πρωκτογεννητικής περιοχής) μπορεί να αναπτυχθούν, είτε εξωτερικά στην περιοχή μεταξύ των εξωτερικών γεννητικών οργάνων και του πρωκτού, είτε εσωτερικά στον κόλπο, το αιδοίο, τον τράχηλο ή τον πρωκτό. Επειδή πολλές φορές είναι δύσκολο να ανιχνευθούν, μπορεί να χρειαστούν ειδικές εξετάσεις για τη διάγνωσή τους, ενώ για  τη θεραπεία τους, μπορεί να απαιτηθεί σε κάποιες περιπτώσεις ακόμα και επέμβαση10,11,15.

Σύμφωνα με το παρατηρητήριο για τον καρκίνο (GLOBOCAN) του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας υπολογίστηκε ότι αποτελεί τον τέταρτο πιο συχνό καρκίνο παγκοσμίως σε γυναίκες, στις ΗΠΑ διαπιστώθηκε από το National Cancer Institute ότι είναι ο πιο συχνός καρκίνος σε γυναίκες ηλικίας 20-44 ετών 4,5ενώ σε Ελλάδα και Ευρώπη αποτελεί το δεύτερο πιο συχνό καρκίνο σε γυναίκες 15-44 ετών3,30.

Σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας, η συχνότητα εμφάνισης των κονδυλωμάτων στην Ελλάδα είναι υψηλή και φαίνεται να αυξάνεται τα τελευταία χρόνια. Στο τμήμα Σεξουαλικώς Μεταδιδομένων Νοσημάτων του νοσοκομείου «Ανδρέας Συγγρός», ο αριθμός των ασθενών που προσήλθαν με κονδυλώματα σχεδόν διπλασιάστηκε κατά την εξαετία 2006-2011. Στο αντίστοιχο διάστημα, μελέτες από τη Σουηδία και την Αυστραλία δείχνουν ωστόσο, μείωση της επίπτωσης των κονδυλωμάτων σε έφηβες και νεαρές ενήλικες γυναίκες από το 2007 και μετά, κυρίως λόγω του συστηματικά εφαρμοζόμενου εμβολιασμού κατά της HPV λοίμωξης στις χώρες αυτές6,17,18,19.

Πηγές:

  1. Centers of Disease Control and Prevention. Human Papillomavirus (HPV). https://www.cdc.gov/hpv/parents/questions-answers.html.  Accessed 23/5/17
  2. Centers of Disease Control and Prevention. Human Papillomavirus (HPV).Genital HPV Infection – Fact Sheet. https://www.cdc.gov/std/hpv/stdfact-hpv.htm   Accessed 20/7/17
  3. International Agency on Research in Cancer. GLOBOGAN 2012. Estimated Cancer Incidence, Mortality and Prevalence Greece in 2012. http://globocan.iarc.fr/old/age-specific_table_r.asp?population=71258&selection=63990&selection=77300&title=+Greece&sex=2&type=0&stat=0&window=1&sort=1&submit=%C2%A0Execute , accessed 18/9/17
  4. Ferlay J, Soerjomataram I, Ervik M, Dikshit R, Eser S, Mathers C, et al. GLOBOCAN 2012 v1.0, Cancer Incidence and Mortality Worldwide: IARC CancerBase No. 11 [Internet].Lyon, France: International Agency for Research on Cancer; 2013. Available from: http://globocan.iarc.fr , Accessed 13/7/17
  5. Franasiak JM, Scott RT. Demographics of Cancer in the Reproductive Age Female., Cancer and Fertility pp 11-19, First online 05 May 2016
  6. ΚΕΕΛΠΝΟ. Επιδημιολογία και πρόληψη HPV λοιμώξεων http://www2.keelpno.gr/blog/?p=5691 Accessed 13/7/17
  7. https://www.cdc.gov/cancer/cervical/basic_info/test-results.htm Accessed 21/7/17
  8. http://www.hpvsociety.gr/index.php/forthepublic/brochures, Accessed 20/7/17
  9. Centers of Disease Control and Prevention. What is HPV? https://www.cdc.gov/hpv/parents/whatishpv.html Accessed 24/5/2017
  10. Mayo Clinic. Genital Warts symptoms and causes http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/genital-warts/symptoms-causes/dxc-20265518 , last accessed on 02 Aug 2017
  11. Mayo Clinic. Genital Warts. Diagnosis http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/genital-warts/diagnosis-treatment/diagnosis/dxc-20265528, last accessed on 02 Aug 2017
  12. Trottier H, Franco EL. The epidemiology of genital human papillomavirus infection. Vaccine. 2006;24 Suppl 1:S1-15
  13. Report to Congress, January 2004 https://www.cdc.gov/std/hpv/2004hpv-report.pdf, last accessed on 02 Aug 2017
  14. Human papillomavirus (HPV) and cervical cancer, http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs380/en/, last accessed on 02 Aug 2017
  15. Mayo Clinic. Genital Warts. Treatment. http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/genital-warts/diagnosis-treatment/treatment/txc-20265529, last accessed on 02 Aug 2017
  16. Pinkbook for HPV _ https://www.cdc.gov/vaccines/pubs/pinkbook/hpv.html, last accessed on 05 Sep 2017
  17. Leval A et al. Quadrivalent Human Papillomavirus Vaccine Effectiveness: A Swedish National Cohort Study _ J Natl Cancer Inst. 2013;105:469–474
  18. Herweijer E et al. Association of Varying Number of Doses of Quadrivalent Human Papillomavirus Vaccine With Incidence of Condyloma 2014;311(6):597–603.
  19. Chow E, et al. Ongoing decline in genital warts among young heterosexuals 7 years after the Australian human papillomavirus (HPV) vaccination programme _ Sex Transm Infect 2015
  20. Genital warts – Overview – Mayo Clinic _ http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/genital-warts/home/ovc-20265468, last accessed on 06 Sep 2017
  21. CDC _ Anogenital Warts _ https://www.cdc.gov/std/tg2015/warts.htm, last accessed on 06 Sep 2017
  22. CDC _ HPV _ Screening _ https://www.cdc.gov/hpv/parents/screening.html last accessed on 06 Sep 2017 _
  23. American Cancer Society _ The Pap (Papanicolaou) Test _ https://www.cancer.org/cancer/cervical-cancer/prevention-and-early-detection/pap-test.html _ last accessed on 06 Sep 2017
  24. HPV Society _ Παρακολούθηση και αντιμετώπιση ενός παθολογικού τεστ Παπανικολάου http://www.hpvsociety.gr/index.php/test/199-faqhpv _ last accessed on 13 Sep 2017
  25. ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ, ΑΡΕΤΑΙΕΙΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ, Β΄ Μαιευτική και Γυναικολογική Κλινική, http://www.aretaieio-obgyn.com/el/hpv.html?showall=1, accessedon 08 Sep 2017
  26. GLOBOCAN 2012 _ Greece _ Fact Sheets by Population _ http://globocan.iarc.fr/Pages/fact_sheets_population.aspx _ last accessed on 14 Sep 2017
  27. GLOBOCAN 2012 _ World _ Fact Sheets by Population _ http://globocan.iarc.fr/Pages/fact_sheets_population.aspx _ last accessed on 14 Sep 2017
  28. Ferlay et al. _ Cancer incidence and mortality worldwide: sources, methods and major patterns in GLOBOCAN 2012. _ Int J Cancer.2015
  29. Kari P Braaten et al. _ Human Papillomavirus (HPV), HPV-Related Disease, and the HPV Vaccine _ Rev Obstet Gynecol. 2008 Winter; 1(1): 2–10.
  30. International Agency on Research in Cancer. GLOBOGAN 2012. Estimated Cancer Incidence, Mortality and Prevalence Europe in 2012. http://globocan.iarc.fr/old/age-specific_table_r.asp?selection=63990&title=European+Union+%28EU-28%29&sex=2&type=0&stat=0&window=1&sort=1&submit=%C2%A0Execute , accessed 18/9/17